چرا صورتم جوش میزند؟ علت جوش صورت و راههای کنترل آن
علت جوش صورت چیست؟ بررسی دلایل و راههای کنترل آکنه
علت جوش صورت همیشه فقط چربی زیاد پوست یا خوردن بعضی خوراکیها نیست. تغییرات هورمونی، ژنتیک، استرس، محصولات نامناسب و عادتهای روزانه هم میتوانند در ایجاد آکنه نقش داشته باشند. به همین دلیل، پاسخ به سؤال «چرا صورتم جوش میزند؟» برای همه افراد یکسان نیست.
گاهی یک محصول آرایشی جدید باعث بسته شدن منافذ میشود. گاهی نیز کمخوابی، تغییرات هورمونی یا مراقبت نادرست از پوست شرایط را بدتر میکند. حتی شستوشوی بیش از حد صورت میتواند سد دفاعی پوست را تحریک کند.
در این مقاله از جاست لاین، مهمترین دلایل جوش زدن صورت را بررسی میکنیم. همچنین با روتین مناسب پوست مستعد آکنه، اشتباهات رایج و روشهای پیشگیری از جای جوش آشنا میشویم.
علت جوش صورت چیست و آکنه چگونه ایجاد میشود؟
برای شناخت علت جوش صورت ابتدا باید بدانیم آکنه چگونه شکل میگیرد.
روی سطح پوست منافذی وجود دارد که به غدد چربی متصل هستند. این غدد مادهای به نام سبوم تولید میکنند. سبوم برای حفظ رطوبت و انعطافپذیری پوست ضروری است.
مشکل زمانی شروع میشود که چربی اضافه و سلولهای مرده پوست در منافذ تجمع پیدا کنند. در این شرایط، منافذ ممکن است مسدود شوند. سپس التهاب و فعالیت بعضی باکتریهای طبیعی پوست میتواند باعث شکلگیری آکنه شود.
جوشها انواع مختلفی دارند. بعضی از آنها به شکل سرسیاه یا سرسفید دیده میشوند. بعضی دیگر قرمز، ملتهب یا چرکی هستند. آکنههای شدیدتر نیز ممکن است به شکل ندول یا کیستهای عمیق و دردناک ظاهر شوند.
بنابراین، میزان چربی پوست تنها عامل تعیینکننده نیست. فردی با پوست خشک نیز ممکن است به دلیل محصولات نامناسب یا تحریک مداوم پوست دچار جوش شود.
مهمترین دلایل و علت جوش صورت
عوامل مختلفی میتوانند باعث ایجاد یا تشدید آکنه شوند. در بسیاری از افراد، چند عامل بهصورت همزمان روی پوست اثر میگذارند.
تغییرات هورمونی
تغییرات هورمونی یکی از مهمترین دلایل ایجاد آکنه است. این مسئله بهخصوص در دوران بلوغ، پیش از قاعدگی و بعضی دورههای زندگی بیشتر دیده میشود.
هورمونها میتوانند فعالیت غدد چربی را افزایش دهند. در نتیجه، احتمال بسته شدن منافذ و ایجاد التهاب بیشتر میشود.
جوشهای هورمونی اغلب در نواحی چانه، فک و قسمت پایین صورت دیده میشوند. این جوشها ممکن است عمقی و دردناک باشند.
اگر آکنه بهطور ناگهانی شدید شده است یا همراه با علائم هورمونی دیگری دیده میشود، بهتر است با پزشک مشورت کنید. استفاده خودسرانه از داروهای هورمونی میتواند مشکلات دیگری ایجاد کند.
چربی اضافه و بسته شدن منافذ
تولید سبوم زیاد میتواند احتمال مسدود شدن منافذ را افزایش دهد. با این حال، شستوشوی شدید راهحل مناسبی برای کنترل چربی نیست.
بعضی افراد صورت خود را چندین بار در روز میشویند. آنها تصور میکنند هرچه چربی پوست کمتر شود، جوش نیز سریعتر از بین میرود.
این کار ممکن است نتیجه برعکس داشته باشد. شویندههای قوی میتوانند پوست را خشک و تحریک کنند. در نتیجه، تعادل طبیعی پوست مختل میشود.
برای بیشتر افراد، شستوشوی ملایم صبح و شب کافی است. پس از تعریق زیاد نیز میتوان پوست را با شوینده مناسب تمیز کرد.
محصولات پوستی چگونه میتوانند علت جوش صورت باشند؟
گاهی علت جوش صورت استفاده از محصولی است که با نوع پوست سازگاری ندارد.
کرمهای سنگین، بعضی روغنها، لوازم آرایشی نامناسب و برخی ضدآفتابها ممکن است در افراد مستعد، منافذ را مسدود کنند.
هنگام انتخاب محصول به عباراتی مانند «غیرکومدونزا» و «مناسب پوست مستعد آکنه» توجه کنید. البته این عبارتها تضمین نمیکنند که محصول برای همه افراد مناسب باشد.
بهتر است محصولات جدید را بهتدریج وارد روتین کنید. در این صورت، اگر پوست واکنش نشان دهد، شناسایی محصول مشکلساز آسانتر خواهد بود.
پاک نکردن آرایش قبل از خواب نیز میتواند وضعیت پوست را بدتر کند. مواد آرایشی، چربی و آلودگی ممکن است روی سطح پوست باقی بمانند.
ابتدا آرایش را با پاککننده مناسب بردارید. سپس صورت را با شوینده ملایم بشویید.
نقش استرس و کمخوابی در ایجاد جوش
استرس در همه افراد بهتنهایی باعث آکنه نمیشود. با این حال، میتواند جوشهای موجود را تشدید کند.
دورههای طولانی استرس ممکن است روی تعادل بدن و التهاب تأثیر بگذارند. از طرف دیگر، افراد مضطرب گاهی صورت خود را بیشتر لمس میکنند.
کمخوابی نیز میتواند ظاهر پوست را خستهتر کند. علاوه بر این، خواب منظم برای عملکرد طبیعی و بازسازی بدن اهمیت دارد.
سعی کنید ساعت خواب مشخصی داشته باشید. همچنین استفاده از موبایل را پیش از خواب کاهش دهید. فعالیت بدنی و پیادهروی نیز میتوانند به مدیریت استرس کمک کنند.
آیا تغذیه میتواند علت جوش صورت باشد؟
رابطه تغذیه و آکنه برای همه افراد یکسان نیست. بنابراین، نمیتوان یک ماده غذایی را علت جوش صورت در تمام افراد دانست.
با این حال، بعضی الگوهای غذایی ممکن است در برخی افراد با شدت آکنه ارتباط داشته باشند. واکنش بدن هر فرد متفاوت است.
به جای حذف خودسرانه گروههای غذایی، بهتر است رژیم متعادل داشته باشید. سبزیجات، میوهها، حبوبات، غلات کامل و منابع مناسب پروتئین را در برنامه غذایی قرار دهید.
مصرف زیاد نوشیدنیهای شیرین و غذاهای فوقفرآوریشده نیز بهتر است محدود شود.
اگر احساس میکنید یک ماده غذایی مشخص همیشه وضعیت جوشها را بدتر میکند، الگوی مصرف و تغییرات پوست را یادداشت کنید. سپس برای ارزیابی دقیقتر با پزشک یا متخصص تغذیه مشورت کنید.
عادتهای روزانه و تأثیر آنها بر جوش صورت
گاهی علت تشدید آکنه در عادتهای بسیار ساده روزانه پنهان شده است.
صفحه موبایل، روبالشی، حوله، کلاه و وسایلی که مرتب با پوست تماس دارند میتوانند چربی و آلودگی را منتقل کنند.
روبالشی را بهطور منظم تعویض کنید. صفحه موبایل را نیز تمیز نگه دارید.
پس از ورزش، اجازه ندهید عرق برای مدت طولانی روی پوست باقی بماند. لباس یا ماسک مرطوب نیز بهتر است زودتر تعویض شود.
یکی از مهمترین عادتهای نادرست، دستکاری جوشهاست. فشار دادن یا ترکاندن جوش میتواند التهاب را بیشتر کند.
همچنین احتمال ایجاد لک و اسکار پس از دستکاری افزایش پیدا میکند. بنابراین، بهتر است جوشهای ملتهب را فشار ندهید.
روتین مناسب برای کنترل جوش صورت
یک روتین ساده و منظم معمولاً از استفاده همزمان از تعداد زیادی محصول نتیجه بهتری دارد.
مرحله اول: پاکسازی ملایم
صبح و شب پوست را با شویندهای مناسب نوع پوست تمیز کنید.
شوینده نباید پس از مصرف باعث سوزش یا کشیدگی شدید شود. آب بسیار داغ نیز انتخاب مناسبی نیست.
برای شستوشو از نوک انگشتان استفاده کنید. اسکراب خشن، لیف زبر و برسهای شدید میتوانند التهاب پوست مستعد آکنه را افزایش دهند.
پس از شستوشو، صورت را با حوله نرم و بدون مالش خشک کنید.
مرحله دوم: حفظ رطوبت پوست
پوست جوشدار نیز به رطوبت نیاز دارد.
حذف مرطوبکننده میتواند خشکی و تحریک پوست را بیشتر کند. بنابراین، مرطوبکنندهای سبک و سازگار با پوست مستعد آکنه انتخاب کنید.
ترکیباتی مانند گلیسیرین، هیالورونیک اسید و سرامیدها میتوانند به حفظ رطوبت و سد دفاعی پوست کمک کنند.
مرحله سوم: استفاده اصولی از محصولات ضدجوش
بعضی محصولات ضدجوش حاوی موادی مانند سالیسیلیک اسید، بنزوئیل پروکساید، آزلائیک اسید یا ترکیبات دیگری هستند.
هر ماده کاربرد خاصی دارد. بنابراین، چند محصول فعال را بهصورت ناگهانی وارد روتین نکنید.
برای شروع، یک محصول را انتخاب کنید. سپس واکنش پوست را بررسی کنید.
استفاده همزمان از چند ترکیب قوی میتواند خشکی، قرمزی و پوستهریزی ایجاد کند.
برای پاکسازی روزانه نیز میتوانید با توجه به نوع پوست، یک پن ضد جوش مناسب انتخاب کنید. محصول را طبق دستور سازنده مصرف کنید.
اگر پوست پس از شستوشو دچار کشیدگی میشود، از یک مرطوبکننده سبک کمک بگیرید.
برای مشاهده محصولات مراقبت از پوست و انتخاب گزینه متناسب با نیازتان، میتوانید محصولات موجود در فروشگاه جاست لاین را نیز بررسی کنید.
مرحله چهارم: استفاده روزانه از ضدآفتاب
ضدآفتاب فقط برای پوست بدون جوش نیست.
نور خورشید میتواند تیرگی و لکهای باقیمانده بعد از آکنه را بیشتر نمایان کند. بنابراین، استفاده از ضدآفتاب بخش مهمی از روتین پوست مستعد جوش است.
محصولی سبک و غیرکومدونزا انتخاب کنید. ضدآفتاب را به مقدار کافی روی پوست بزنید.
اگر مدت زیادی در فضای باز هستید یا تعریق دارید، آن را طبق دستور محصول تمدید کنید.
اشتباهات رایج در درمان جوش صورت
درمانهای خشن معمولاً آکنه را سریعتر برطرف نمیکنند. در بعضی موارد حتی میتوانند شرایط پوست را بدتر کنند.
از اشتباهات رایج میتوان به استفاده از مقدار زیاد محصولات ضدجوش، شستوشوی مکرر، خوابیدن با آرایش، ترکاندن جوشها، استفاده از اسکرابهای خشن و تغییر مداوم محصولات اشاره کرد.
استفاده از خمیردندان، آبلیمو، الکل یا جوششیرین روی جوش نیز توصیه نمیشود. این مواد میتوانند باعث تحریک و آسیب سد دفاعی پوست شوند.
به پوست فرصت بدهید تا به روتین جدید پاسخ دهد. بسیاری از روشهای مراقبتی برای نشان دادن نتیجه به زمان نیاز دارند.
چه زمانی برای جوش صورت به پزشک مراجعه کنیم؟
همه انواع آکنه را نمیتوان فقط با محصولات مراقبتی کنترل کرد.
اگر جوشها عمیق، دردناک و گسترده هستند، بهتر است به متخصص پوست مراجعه کنید. ندولها و کیستهای عمیق میتوانند خطر ایجاد اسکار را افزایش دهند.
اگر پس از چند هفته مراقبت منظم تغییری مشاهده نکردید، ارزیابی تخصصی نیز میتواند مفید باشد.
جوش ناگهانی در بزرگسالی، آکنه همراه با علائم هورمونی یا ایجاد سریع جای زخم نیز نیاز به بررسی دارد.
درمان پزشکی آکنه به نوع و شدت آن بستگی دارد. متخصص پوست میتواند پس از بررسی شرایط پوست، درمان مناسب را انتخاب کند.
برای مطالعه بیشتر درباره دلایل و روشهای علمی مدیریت آکنه، راهنماهای آموزشی آکادمی متخصصان پوست آمریکا نیز منبع مناسبی هستند.
چگونه از جای جوش جلوگیری کنیم؟
یکی از بهترین روشهای پیشگیری از جای جوش، درمان زودهنگام آکنه است.
جوشها را فشار ندهید. دستکاری میتواند التهاب را بیشتر کند و احتمال ایجاد لک یا اسکار را افزایش دهد.
ضدآفتاب را نیز جدی بگیرید. نور خورشید میتواند تیرگی لکهای پس از التهاب را بیشتر نمایان کند.
از طرف دیگر، پوست را بیش از حد خشک نکنید. حفظ رطوبت و سد دفاعی پوست برای تحمل بهتر محصولات ضدجوش اهمیت دارد.
اگر لک یا جای جوش ماندگار شده است، متخصص پوست میتواند روش مناسب را بر اساس نوع آن پیشنهاد کند.
آیا میتوان از ایجاد همه جوشها جلوگیری کرد؟
خیر. بعضی عوامل مانند ژنتیک و تغییرات هورمونی کاملاً تحت کنترل ما نیستند.
با این حال، مراقبت اصولی میتواند تعداد جوشها، میزان التهاب و احتمال باقی ماندن جای آنها را کاهش دهد.
هدف از روتین پوستی نباید رسیدن به پوستی کاملاً بدون منفذ باشد. پوست طبیعی منافذ دارد و ممکن است گاهی یک یا چند جوش نیز ایجاد شود.
مهمتر از بینقص بودن پوست، حفظ سلامت و کنترل التهاب است.
جمعبندی
علت جوش صورت میتواند ترکیبی از تغییرات هورمونی، چربی اضافه، انسداد منافذ، محصولات نامناسب، استرس و عادتهای روزانه باشد.
به همین دلیل، برای کنترل آکنه ابتدا باید عوامل احتمالی را شناسایی کنید. سپس یک روتین ساده و پایدار داشته باشید.
شوینده ملایم، مرطوبکننده مناسب، ضدآفتاب و در صورت نیاز محصول ضدجوش میتوانند پایه این روتین باشند.
همچنین از دستکاری جوشها و درمانهای خانگی خشن پرهیز کنید. تغییر مداوم محصولات نیز میتواند پوست را تحریک کند.
اگر با وجود مراقبت منظم، جوشهای شدید یا دردناک دارید، مراجعه به متخصص پوست بهترین راه است. شناسایی درست علت جوش صورت کمک میکند درمان هدفمندتر و کمخطرتری انتخاب کنید.
